Dişhek-Sen Kurucu Genel Başkanı Uzm. Dr. Dt. Banu Yıldırım: “Tedaviye milyarlarca lira harcanırken hastalığı önlemeye ayrılan kaynak bütçede neredeyse görünmüyor”
Diş Hekimliği Sendikası (Dişhek-Sen), Toplum Ağız ve Diş Sağlığı Haftası kapsamında Sağlık Bakanlığı’nın 2026 yılının ilk 10 aylık mali tablolarını değerlendirdi. Ağız ve diş sağlığı hastane hizmetlerine 30,45 milyar lira harcanırken koruyucu hizmetlere yönelik harcamanın 2,2 milyon lirada kaldığını açıklayan Dişhek-Sen Kurucu Genel Başkanı Uzm. Dr. Dt. Banu Yıldırım, 2027 bütçesinde koruyucu diş hekimliği, yeni hastaneler, istihdam ve tedavi altyapısına daha fazla kaynak ayrılması çağrısında bulundu.
Diş Hekimliği Sendikası (Dişhek-Sen), Toplum Ağız ve Diş Sağlığı Haftası dolayısıyla Sağlık Bakanlığı’nın 2026 yılı Ocak-Ekim dönemine ait resmi mali tablolarını kamuoyuyla paylaştı. Ankara merkezli açıklamada, ağız ve diş sağlığı hastane hizmetlerine yapılan harcamalar ile koruyucu sağlık hizmetlerine ayrılan kaynak arasındaki fark gündeme getirildi.
Sağlık Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilmesinin ardından değerlendirmelerde bulunan Dişhek-Sen Kurucu Genel Başkanı Uzm. Dr. Dt. Banu Yıldırım, koruyucu diş hekimliğinin bütçe politikalarında daha fazla yer bulması gerektiğini belirtti.
Yıldırım, “Tedaviye milyarlarca lira harcanırken hastalığı önlemeye ayrılan kaynak bütçede neredeyse görünmüyor. Diş çürüğü ve diş eti hastalıkları erken dönemde önlenmediğinde vatandaşımız daha uzun ve daha pahalı tedavilere ihtiyaç duyuyor. Bu yük de sonunda yine kamuya dönüyor.” ifadelerini kullandı.
Tedaviye 30,45 Milyar, Korumaya 2,2 Milyon Lira
Dişhek-Sen’in Sağlık Bakanlığı’nın Ekim 2026 itibarıyla yayımladığı Bütçe Giderlerinin Faaliyet Sınıflandırılması Tablosu’ndan derlediği verilere göre, yılın ilk 10 ayında Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi Hizmetleri kapsamında 30 milyar 445 milyon 14 bin lira harcandı.
Aynı dönemde Ağız ve Diş Sağlığının Korunması faaliyet kodundaki harcama ise 2 milyon 194 bin 380 lira olarak kayıtlara geçti.
Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu’na göre, koruyucu diş hekimliği için Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü üzerinden toplam 3 milyon 826 bin lira ödenek ayrıldı. Bu kaynağın ilk 10 ayda yüzde 57,4’ü kullanıldı.
Hastane Harcamalarının Yüzde 99,52’si Personel ve SGK Primlerine Gitti
Sağlık Bakanlığı’nın mali tablolarına göre, ağız ve diş sağlığı hastane hizmetleri için yapılan 30 milyar 445 milyon liralık harcamanın 26 milyar 921 milyon 398 bin lirasını personel giderleri oluşturdu.
Sosyal Güvenlik Kurumlarına devlet primi giderleri ise 3 milyar 376 milyon 576 bin lira olarak gerçekleşti.
Böylece personel ve prim giderleri toplamı 30 milyar 297 milyon 974 bin liraya ulaşarak hastane harcamalarının yüzde 99,52’sini oluşturdu.
Tüketime yönelik mal ve malzeme alımlarına ayrılan tutar 89 milyon 26 bin lirada, toplam harcama içindeki payı ise yüzde 0,29’da kaldı. Yolluk ve hizmet alımlarıyla birlikte personel dışındaki tüm harcamalar 147 milyon 39 bin lira olarak gerçekleşti.
Dişhek-Sen, personel giderleri kalemindeki harcamaların tamamının doğrudan diş hekimlerinin maaşlarına aktarılmadığını, bütçedeki artışın hekimlerin gelirlerine ve alım güçlerine aynı oranda yansımadığını vurguladı.
Kamu Özel İş Birliği Hastanelerine 129,5 Milyar Lira Harcandı
Bakanlığın aynı döneme ilişkin faaliyet tablosunda, Kamu Özel İş Birliği (KÖİ) modeliyle yapılan sağlık tesislerine yönelik harcamaların 129 milyar 486 milyon liraya ulaştığı belirtildi.
Dişhek-Sen, bu tutarın Türkiye genelindeki kamu ağız ve diş sağlığı hastanelerine yapılan 30,45 milyar liralık harcamanın 4,25 katına karşılık geldiğine dikkat çekti.
“38 Bin Personel Alımında Diş Hekimlerine Ne Kadar Kadro Ayrılacağı Açıklanmadı”
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda gerçekleştirdiği 2027 yılı bütçe sunumunu da değerlendiren Banu Yıldırım, ağız ve diş sağlığı hizmetlerine ilişkin yatırım ve istihdam planlarının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Yıldırım, “Sayın Bakan’ın açıkladığı 46 hastanenin kaçının ağız ve diş sağlığı hastanesi olduğu, kaç yeni ünit kurulacağı, 38 bin personel alımında diş hekimlerine ne kadar kadro ayrılacağı ve Aile Diş Hekimliği pilot uygulamasının geleceği açıklanmamıştır. Sağlıklı yaş alma hedefiyle açılan 18 Esenlik Merkezinde dahi diş hekimlerinin rolüne değinilmemiştir.” değerlendirmesinde bulundu.
“Randevu Bulmak, Tedaviye Ulaşmak Değildir”
Ağız ve Diş Sağlığı Merkezleri (ADSM) ile Ağız ve Diş Sağlığı Hastanelerinin (ADSH) artan hasta yükü ve yenilenmeyen altyapı nedeniyle zorlandığını belirten Yıldırım, yetersiz ünit kapasitesinin çalışma saatlerinin kaydırılması ve zorunlu vardiya uygulamalarıyla aşılmaya çalışıldığını ifade etti.
Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden yürütülen tartışmalara da değinen Yıldırım, şu açıklamada bulundu:
“Sayın Bakan bekleyen randevu talebinin 4 milyondan 390 bine indirildiğini belirterek randevu sorununun kalmadığını ifade etmiştir. Ancak diş hekimliğinde randevu bulunması, gerekli tedavinin yapılabildiği anlamına gelmez. Hastaya yeterli süre ayrılmadığında işlem ertelenmekte, devam tedavisi için yeniden randevu arayışı başlamaktadır.”
Kamudaki diş hekimi kadrolarının ve hastane altyapısının mevcut talepleri karşılamakta yetersiz kaldığını savunan Yıldırım, “Şu an vatandaşlarımızın tedavi taleplerini mevcut diş hekimi kadrosu ve hastane altyapısı karşılayamamaktadır. Devletimizden yeterli sayıda ağız ve diş sağlığı merkezi açmasını, diş hekimi ve yardımcı personel ataması yapmasını istiyoruz.” dedi.
Türkiye'de Kişi Başına Diş Hekimine Başvuru Sayısı 0,73
Dişhek-Sen, sağlık hizmetlerine erişimdeki durumu uluslararası veriler üzerinden de değerlendirdi.
OECD'nin Health at a Glance verilerine göre, sağlık harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı OECD ortalamasında yüzde 9,3, Türkiye'de ise yüzde 4,7 seviyesinde bulunuyor.
Kişi başına sağlık harcaması OECD ortalamasında 5 bin 967 dolar olurken Türkiye'de 2 bin 309 dolar olarak kaydedildi.
Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de 2025 yılında kişi başına hekime başvuru sayısı 13,2'ye yükseldi. Son açıklanan 2024 verilerinde ise kişi başına diş hekimine başvuru sayısı 0,73 olarak gerçekleşti.
OECD'nin Health at a Glance: Europe 2024 raporuna göre Avrupa Birliği'nde kişi başına yıllık diş hekimi başvurusu 2022 yılında ortalama 1,2 olurken Hollanda'da bu sayı 3,3'e ulaştı.
521 Diş Hekimi Kadrosuna 17 Bin 6 Başvuru Yapıldı
Dişhek-Sen'in açıklamasında, Türkiye'deki diş hekimi sayısının artmasına rağmen kamu istihdamının aynı hızla genişlemediği belirtildi.
Sağlık Bakanlığı'nın Sağlık İstatistikleri Yıllığı 2025 Haber Bülteni'ne göre, Türkiye'deki toplam diş hekimi sayısı 52 bin 994'e, 100 bin kişiye düşen diş hekimi sayısı ise 62'ye yükseldi.
TBMM'ye sunulan bir soru önergesinde yer alan verilere göre, 2026 yılının ilk atama kurasında 314 diş tabibi ve 207 uzman diş tabibi olmak üzere toplam 521 kadro açıldı. Bu kadrolara 17 bin 6 başvuru yapıldı.
Sendika, söz konusu başvuru sayısının doğrudan işsizliği göstermediğini ancak kamuda çalışma talebiyle açılan kadrolar arasındaki farkı ortaya koyduğunu bildirdi.
Yıldırım, “Bir yanda randevu bulamayan vatandaşlarımız var. Öte yanda kamuda görev almayı bekleyen genç meslektaşlarımız var. Bu iki sorunun çözümü aynı yerden geçiyor: Kamuya yeterli kadro, yeni ağız ve diş sağlığı merkezleri ve koruyucu hizmetlere ayrılmış bir bütçe.” ifadelerini kullandı.
Dişhek-Sen'den 2027 Bütçesi İçin Altı Talep
16 Ekim 2026 tarihinde TBMM'ye sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde Sağlık Bakanlığı bütçesi yaklaşık 1 trilyon 967 milyar lira olarak öngörüldü.
Bakanlığın 2026 yılının ilk 10 ayındaki toplam bütçe giderleri ise 1 trilyon 271 milyar 808 milyon liraya ulaştı.
Dişhek-Sen, 2027 bütçesi kapsamında kamuda nitelikli ve sürdürülebilir ağız ve diş sağlığı hizmetleri için altı temel talepte bulundu.
Sendika, yeni ağız ve diş sağlığı hastaneleri ile merkezlerinin açılmasını, ilave ünit kapasitesinin artırılmasını ve diş hekimi atama takviminin açıklanmasını istedi.
Koruyucu ağız ve diş sağlığı programlarına OECD standartlarına yaklaşacak düzeyde yeterli ve izlenebilir kaynak ayrılması gerektiği belirtilirken Aile Diş Hekimliği uygulamasının yaygınlaştırılması talep edildi.
ADSM ve ADSH'lerin fiziki altyapı, nitelikli sarf malzeme, teknolojik cihaz ve personel ihtiyaçlarının karşılanması gerektiği vurgulandı.
Kamu ağız ve diş sağlığı hizmetlerine özgü işletme ve ek ödeme yönetmeliği hazırlanması istenirken kurum içi teşvik ve ek ödeme dağıtım oranlarının hiçbir koşulda yüzde 36'nın altına düşmemesi gerektiği ifade edildi.
Hizmet planlamasında nitelikli tedavi, yeterli MHRS muayene süresi ve mesleki bağımsızlığın esas alınması gerektiği kaydedildi.
Sendika ayrıca kamu diş hekimlerine emekliliğe yansıyan, güvenceli ve adil bir temel ücret sağlanması çağrısında bulundu.
“Ağız ve Diş Sağlığına Yapılan Yatırım, Vatandaşımızın Genel Sağlığına Yapılan Yatırımdır”
Sağlık Bakanlığı'nın 2027 yılı bütçesinin aralık ayında TBMM Genel Kurulu'nda görüşüleceğini hatırlatan Dişhek-Sen Kurucu Genel Başkanı Uzm. Dr. Dt. Banu Yıldırım, milletvekillerine koruyucu diş hekimliği hizmetleri için ayrılan kaynakların artırılması çağrısında bulundu.
Yıldırım, “Milletvekillerimizden, koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetlerine ayrılan kaynağın açıkça görülebildiği ve izlenebildiği bir bütçe için destek bekliyoruz. Ağız ve diş sağlığına yapılan yatırım, vatandaşımızın genel sağlığına yapılan yatırımdır.” dedi.