Greenpeace Türkiye COP31’de Kadınların Kömüre Karşı Mücadelesini Nakışla Anlattı

Greenpeace Türkiye, kömürlü termik santrallerin etkisi altında yaşayan kadınların deneyimlerini ve mücadelelerini sanat aracılığıyla görünür kılmak amacıyla hazırladığı “Kader Değil Direniş, Kömür Değil Yaşam” sergisini, 13 Kasım 2026 tarihinde Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi'nin Mavi Bölgesi'nde açtı.

Sanatçı Damla Sandal iş birliğiyle gerçekleştirilen proje kapsamında Çanakkale, Zonguldak ve Elbistan'da düzenlenen atölyelerde kadınlar, kişisel arşivlerinden ve Greenpeace arşivinden seçtikleri fotoğrafları nakışla yeniden yorumladı. Ortaya çıkan eserler, kömürün gündelik yaşam üzerindeki etkilerini, kadınların geçmişten bugüne uzanan mücadelelerini ve gelecek beklentilerini bir araya getirdi.

“Anneden Kızına Geçen Kader Değil, Mücadele”

Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, kömürlü termik santrallerden etkilenen bölgelerde kadınların yürüttüğü mücadelenin yalnızca çevresel sorunlarla sınırlı olmadığını belirtti.

Alpay, kömürün bölge halkına değiştirilemez bir gerçeklik olarak sunulmasına karşı kadınların farklı bir gelecek için mücadele ettiğini ifade ederek şunları söyledi:

“Kömür söz konusu olduğunda bize çoğu zaman bunun ‘kader’ olduğu söyleniyor. Kömürden adil bir geçiş için planlama yapılmazsa kömür kuşaktan kuşağa aktarılan bir mirasa dönüşebilir. Ama kadınlar bu anlatıya meydan okuyor. ‘Annenin kaderi kızına kalır’ sözü yeniden yazılıyor: Anneden kızına geçen kader değil, mücadele.”

Kadınların hikâyelerini uluslararası iklim gündemine taşımak istediklerini vurgulayan Alpay, “Dünyanın gözü İklim Zirvesi’ndeyken bu hikâyeleri ve talepleri COP31’e taşımak istedik. Mevcut kömürlü termik santrallerin genişletilmesi planlarının sürdüğü Çanakkale ve Elbistan’da ve uzun zamandır kömürle anılan Zonguldak’ta kadınlar ve kız çocuklarıyla bir araya geldik.” dedi.

Kadınlar Fotoğraflardaki Kömür İzlerini Nakışla Yeniden Yorumladı

Atölyelerde kadınların yalnızca sanatsal üretim gerçekleştirmediğini, aynı zamanda geçmiş deneyimlerini ve gelecek beklentilerini paylaştığını belirten Alpay, çalışmanın kolektif bir hafıza oluşturduğunu kaydetti.

Alpay, atölye sürecini şu sözlerle anlattı:

“Atölyelerde katılımcılar kendi kişisel arşivlerinden ve Greenpeace arşivinden seçtikleri fotoğrafları nakışla yeniden yorumladılar. Nakış yaparken geçmişe dair anılarını, bugünkü mücadelelerini ve görmek istedikleri geleceği anlattılar. Sergi bu hikâyelerin bir kısmını gün yüzüne çıkarıyor. Hikâyelerini, yaratıcılıklarını ve emeklerini bizimle paylaşan bütün kadınlara teşekkür ederiz.”

Çanakkale, Zonguldak ve Elbistan'dan Antalya'ya taşınan eserlerin ortak talebinin kömürden adil geçiş olduğunu vurgulayan Alpay, COP31 kapsamında fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik somut adımlar atılması gerektiğini ifade etti.

“Şimdi Sıra COP31’de”

Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, serginin taşıdığı mesajın yalnızca sanatsal bir anlatımla sınırlı olmadığını belirterek uluslararası iklim politikalarına yönelik çağrıda bulundu.

Alpay, “Çanakkale’den Zonguldak’a, Elbistan’dan Antalya’ya uzanan bu yolculuğun net bir talebi var: kömürden adil bir geçiş. Kadınlar bu fotoğraflardaki kömür izlerini nakışlarıyla sildi. Şimdi sıra COP31’de. COP31 fosil yakıtlardan adil bir geçişi sağlamalı ve kömürün izlerini hayatlarımızdan silmeye yardımcı olmalı.” ifadelerini kullandı.

Damla Sandal: “Kadınlar Yüzyıllardır Hikâyelerini Nakışla Dokudular”

Projenin sanat ayağını yürüten sanatçı Damla Sandal, nakışın kadınlar açısından tarih boyunca deneyimlerin ve mücadelelerin aktarılmasında önemli bir ifade biçimi olduğunu belirtti.

Sandal, geleneksel nakış pratiğini atölyeler aracılığıyla kolektif bir kamusal ifade alanına dönüştürmeyi amaçladıklarını ifade ederek şöyle konuştu:

“Kadınlar yüzyıllardır hikâyelerini, mücadelelerini ve deneyimlerini nakışla dokudular. Bu atölyelerle bu pratiği kolektif bir kamusal ifade biçimine dönüştürüyoruz. Greenpeace ile birlikte Çanakkale, Zonguldak ve Elbistan’da yalnızca kömürün gündelik hayata etkilerini değil, bu toplulukların direnişini ve kazanımlarını da paylaştık. Atölyelerden bu sergiye taşınan taleplerin duyulmasını ve karşılık bulmasını umuyorum.”

Sergi 19 Kasım'a Kadar Antalya'da Ziyaretçilerle Buluşacak

Greenpeace Türkiye tarafından hazırlanan “Kader Değil Direniş, Kömür Değil Yaşam” sergisi, 16 Kasım 2026 akşamına kadar COP31 İklim Zirvesi'nin Mavi Bölgesi'nde ziyaret edilebilecek.

Kadınların nakışla işlediği fotoğraflar ve kişisel hikâyelerinden oluşan eserler, 17-19 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya Mimar Sinan Kongre Merkezi'nde düzenlenecek Halkların İklim Zirvesi'nde de sergilenecek.

Greenpeace Türkiye, serginin yüksek çözünürlüklü fotoğrafları ile video görüntülerinin açılış töreninin ardından Greenpeace Medya Kütüphanesi üzerinden erişime sunulacağını bildirdi.

Sergiyle birlikte kömürlü termik santrallerin etkilediği bölgelerde yaşayan kadınların deneyimlerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması ve kömürden adil geçiş taleplerinin COP31 gündeminde karşılık bulması hedefleniyor.