İzmir Büyükşehir Belediyesi erken yaşta ve zorla evliliklere karşı Sağlık Aracılarını sahaya çıkarıyor

İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesi amacıyla Sağlık Aracısı Modeli’ni hayata geçiriyor. Kapsamlı eğitimlerini tamamlayan yurttaşlardan oluşan Sağlık Aracıları, pilot bölgelerde sahaya çıkarak risk altındaki bireylerin uygun hizmetlere erişmesine destek olacak.

Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışma, Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı ile Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından belirlenen Basmane bölgesi ile Ferahlı ve Ulubatlı mahallelerinde uygulanacak.

Saha çalışmaları öncesinde Sağlık Aracılarına UNFPA eğitmenleri tarafından eğitim verildi. Sağlık Aracıları, sosyoekonomik eşitsizliklerin yoğun olduğu bölgelerde yaşayan yurttaşların sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimini güçlendirmeye çalışacak. Risk altındaki çocuklar ve ailelerin erken dönemde belirlenerek uygun hizmetlere yönlendirilmesi de modelin temel çalışma alanları arasında yer alacak.

Güvene Dayalı Köprü Görevi Üstlenecekler

Model kapsamında Sağlık Aracıları, ailelerle güvene dayalı iletişim kurarak çocuk yaşta evliliklerin sağlık, eğitim ve sosyal sonuçları hakkında farkındalık çalışmaları yürütecek. Kadın ve erkek gruplarına yönelik bilgilendirmelerle yurttaşların hukuki haklar ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularındaki bilgi düzeyinin artırılması hedeflenecek.

İhtiyaç duyan bireyler psikososyal destek, eğitim ve koruma mekanizmalarına yönlendirilecek. İlgili kurumlarla koordinasyon sağlanarak vaka takibi gerçekleştirilecek. Eğitimini sürdüren ve meslek sahibi olan genç kadınların başarı hikâyelerinin görünür kılınmasıyla toplumsal dönüşümün desteklenmesi amaçlanacak.

Sağlık Aracıları denetleyici bir görev yerine, toplum ile kamu kurumları arasında güvene dayalı bir köprü oluşturacak.

“Çalışmayı Daha Sonra Kent Genelinde Yaygınlaştırmayı Düşünüyoruz”

Kentsel Adalet ve Eşitlik Şube Müdürlüğü’nde eğitmen olarak görev yapan Elmas Köçkün, modelin İzmir’de uygulanmaya başlanacağını belirterek, “Sağlık Aracıları Modeli’ni İzmir'de uygulamaya başlıyoruz. İzmir çok göç alan büyük bir şehir. Erken yaşta zorla evlilikler, çoğunlukla sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere erişimde engellerle karşılaşan bireylerin yaşadığı mahallelerde yapılıyor. Dolayısıyla UNFPA’nın çalışmasını İzmir’le buluşturmaya karar verdik.” dedi.

Pilot uygulama bölgelerine ilişkin bilgi veren Köçkün, “Bu kapsamda Ferahlı ve Ulubatlı mahalleleri ile Basmane bölgesini pilot olarak belirledik. Sağlık Aracılarımız da toplumun içinden gelen, hanelere rahat girip çıkabilecek, risk analizini yapabilecek ve bizi bu konuda bilgilendirebilecek kişilerden oluşuyor.” ifadelerini kullandı.

Sağlık Aracıları ve projede görev alacak personele üç günlük kapsamlı eğitim verildiğini aktaran Köçkün, “Bu model, toplumun kendini eğittiği ve beslediği bir süreç olacak. Çalışmayı daha sonra kent genelinde yaygınlaştırmayı düşünüyoruz. Yani aslında aktif ve katılımcı bir yurttaş yaratmaya çalışıyoruz.” bilgisini verdi.

“Gücümüzün Yettiği Yere Kadar Sesimizi Duyurmaya Çalışacağız”

Sağlık Aracısı olmak için eğitimlere katılan Hüsniye Çoban da çalışmaya ilişkin, “Böyle bir projeye dahil olacağımız için çok mutlu olduk, çok heyecanlandık. Eğitimlerde erken yaşta evlilikten doğan sorunları öğrendik ve bilinçlendik. Çok güzel bilgiler ediniyoruz. Yakın zamanda sahaya çıkacağız. Gücümüzün yettiği yere kadar sesimizi duyurmaya çalışacağız.” dedi.

Çoban, çevrelerinde erken yaşta evliliklerle karşılaştıklarını belirterek, “Erken yaşta evlilikleri çevremizde görüyoruz ve ‘hayır’ diyoruz. Özellikle kız çocuklarımızı okutalım, eğitelim.” ifadelerini kullandı.

“Önce Ailelerin Bilinçlenmesi Gerekiyor”

Eğitimlere katılan ve Ferahlı Mahallesi’nde yaşayan Oğuzhan İlikçi ise projeye destek verme gerekçesini, “Ben Roman’ım. Bu projeye destek olmak istedim çünkü çevremde de erken evlenen birçok arkadaşım var. Hem maddi hem de manevi olarak zor bir süreç yaşıyorlar.” sözleriyle anlattı.

Eğitimlerde erken evliliklerin farklı toplumsal kesimlerde görülebildiğine ilişkin bilgi edindiğini belirten İlikçi, “Aldığımız eğitimlerde, erken evliliklerin sadece Roman toplumlarında değil, birçok farklı kültürde olabildiğini öğrendim. Erken yaşta evliliğin özellikle kadın sağlığı konusunda pek çok problem yarattığını öğrenmek, bu projeye dâhil olmamdaki motivasyonumu artırdı.” diye konuştu.

İlikçi, saha çalışmalarındaki hedeflerini ise “Sahaya çıktığımızda risk barındıran hanelere ulaşmak istiyoruz. Önce ailelerin bilinçlenmesi gerekiyor.” sözleriyle ifade etti.