CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer: “Lahana tarlada kaldı, çiftçi artan maliyetler karşısında zarar ediyor”

CHP Niğde Milletvekili, TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu ile KİT Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Niğde’nin Bor ilçesine bağlı Kaynarca köyünde lahana üreticileriyle bir araya geldi. Üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunları yerinde dinleyen Gürer, geçen yıl 70 liraya kadar satılan lahananın bu yıl 30-35 lira aralığında dahi alıcı bulmakta zorlandığını belirterek üretim planlaması eksikliğine dikkat çekti.

Lahana üreticileri ise mazot, gübre, tarım ilaçları, elektrik, işçilik ve nakliye giderlerindeki artış nedeniyle üretim maliyetlerini karşılayamadıklarını ifade etti. Tarlada kalan ürünlerin yalnızca çiftçileri değil, tarımsal üretimden geçimini sağlayan binlerce kişiyi de olumsuz etkilediğini belirten üreticiler, pazarlama sorunlarının çözülmesini istedi.

GÜRER: “NİĞDE LAHANASI KALİTESİYLE ARANAN BİR ÜRÜN”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye'nin lahana üretim kapasitesine ve Niğde'nin sektördeki yerine dikkat çekerek şunları söyledi:

“Ülkemizde 692 bin ton lahana yetişiyor. Türkiye üretiminde Samsun birinci, Niğde ikinci. Ürün kalitesi bakımından ise Niğde lahanası aranan bir lahana. Geçtiğimiz yıl çiftçinin 70 lira civarında sattığı lahanayı bu sene 30-35 lira aralığında satmakta zorlandığını görüyoruz. Üretim planlaması olmaması sorunların kaynağı. Çiftçi ve üretici, girdi maliyetlerindeki artıştan ve ürün satamamaktan dertli.”

Üreticilerin geçen yıl elde ettikleri satış fiyatlarına bu yıl ulaşamadıklarını belirten Gürer, şöyle devam etti:

“Üretici, ‘Geçen yılki fiyata satamıyorum.’ diyor. Lahananın yemeği yapılır, turşusu yapılır, sarması yapılır. İnsan sağlığı açısından da yararları saymakla bitmez. Ama lahana tarlada kaldı.”

ÜRETİCİLER: “GEÇEN SENENİN YARISI FİYATA SATIYORUZ”

Kaynarca köyünde lahana yetiştiriciliği yapan üretici Yunus Emre Akbulut, ürün fiyatlarının geçen yıla göre yaklaşık yarı yarıya gerilediğini, buna karşılık tarımsal girdi maliyetlerinin önemli ölçüde arttığını belirtti.

Akbulut, üreticilerin yaşadığı ekonomik sıkıntıyı şu sözlerle anlattı:

“Geçen seneye bakınca lahanayı yarı parasına satıyoruz. Geçen sene 70 liraya satıyorduk. Bu sene yarı yarıya fiyatla satışımız var. Girdi maliyetleri de arttı. Geçen sene mazot 55 liraydı, bu sene 100 lira oldu. Geçen sene gübre 25 liraydı, bu sene 50 lira. Başka bir gübre çeşidi geçen sene 8 liraydı, şimdi 17 lira. Tarım ilaçları da iki katına çıktı.”

Artan maliyetler nedeniyle üretimin sürdürülebilirliğinin zorlaştığını ifade eden üreticiler, elektrik giderlerinin de çiftçilerin üzerindeki ekonomik yükü artırdığını kaydetti.

Üreticiler, “Kendi maliyetlerini karşılayamıyorsun. Şu anda elektrik parası aşırı geliyor. Girdiyi karşılayamıyoruz. Zarar ediyoruz. Ekim yaptık ama sonuç böyle oldu. Burada tarım politikalarındaki yanlışlıkların da etkisi var.” ifadelerini kullandı.

Geçen yıl elde edilen gelir nedeniyle ekim alanlarının genişletildiğini belirten üreticiler, bu yıl yaşanan fiyat düşüşünün çiftçileri mağdur ettiğini vurguladı.

“Geçen sene para kazandığımız için çiftçi olarak ekim alanlarını biraz daha artırdık. Şimdi de mağdur olduk. Ürünü satsak da para kazanmadık.”

“BİR LAHANANIN MALİYETİ 20 LİRANIN ÜZERİNDE”

Lahana üreticileri Sezayi Aydın ve İlker Uyanık, ürünlerin önemli bölümünün tarlada kaldığını, yapılan satışların ise maliyetleri karşılamadığını belirtti.

Üreticiler, satış fiyatları ile üretim giderleri arasındaki farkı şu sözlerle açıkladı:

“Şu anda lahana tarlada kaldı. Kısmi bir satış oldu. Çiftçilerin durumu neyse hepsinin durumu aynı. Burada bir ayrımcılık yok. Köy olarak da aynı durumdayız. Şu lahananın maliyeti 20 liranın üzerinde. Biz kaça veriyoruz? Yeri geldiğinde 25 liraya, 30 liraya, 35 liraya veriyoruz. Yani zararına gidiyor. Zarar ediyoruz.”

“BİR ARABANIN YALNIZCA İŞÇİLİK MASRAFI 20 BİN LİRAYI BULUYOR”

Lahananın tarladan çıkarılması ve araçlara yüklenmesi sırasında oluşan işçilik maliyetlerine de dikkat çeken üreticiler, satış fiyatlarının yalnızca üretim giderlerini değil, hasat ve yükleme masraflarını da karşılamakta yetersiz kaldığını ifade etti.

Üreticiler, “Şu lahananın yalnızca işçilik parası 5-6 lirayı buluyor. Sadece yükleme için bile masraf yapıyoruz. Bırakın diğer masrafları, ürünü buradan çıkarmak için 8-10 kişi yükleme yapıyor. Kişi başı 2 bin lira derken ciddi maliyet oluşuyor. Bir arabanın yalnızca işçilik masrafı 20 bin lirayı buluyor. O masrafı da düştüğümüzde bize kalacak para, o da işçiliğe gidiyor.” diye konuştu.

“BU ÜRETİMDEN EN AZ 10 BİN KİŞİ EKMEK YİYOR”

Lahana üreticisi İlker Aydın, bölgedeki lahana yetiştiriciliğinin yalnızca çiftçilerin geçim kaynağı olmadığını, üretimden pazarlamaya kadar uzanan süreçte çok sayıda kişinin gelir elde ettiğini vurguladı.

Üretici Sezai Uyanık ise bölgedeki ekonomik faaliyetlerin lahana üretimiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bizim bu bölgede en az 10 bin kişi bu üretimden ekmek yiyor. İşçisinden kamyoncusuna, satıcısından pazarcısına kadar birçok insan geçimini buradan sağlıyor. Bir de devletin bu işe el atması lazım.”

Üreticilerin tarlada düşük fiyatlarla sattıkları ürünlerin tüketiciye daha yüksek fiyatlarla ulaştığını belirten Uyanık, pazarlama zincirindeki fiyat farklılıklarına dikkat çekti.

“Hal fiyatları aslında düşük. Pazarcı çok pahalı satıyor, market çok pahalı satıyor. Lahananın markette kilosu 25 liraymış. Yani buna dikkat etmeleri gerekiyor. Bu işten kazanan pazarcı ve marketçi oluyor. Gerçekten burada halci de kazanmıyor.”

GÜRER: “ÜRETİCİNİN GELİRİ DARALIYOR, TÜKETİCİ PAHALILIKTAN ŞİKÂYETÇİ”

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, tarımsal üretimde yaşanan maliyet artışlarının çiftçinin gelirini düşürdüğünü, buna karşın tüketicinin de ürünlere yüksek fiyatlarla ulaşabildiğini söyledi.

Gürer, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farklılıklarının giderilmesi için planlı üretim ve pazarlama politikalarının önemine işaret ederek şunları kaydetti:

“Üreticinin girdi maliyetleri artıyor, üreticinin geliri daralıyor. Ürün üreticiden çıktıktan sonra tüketiciye ulaşana kadar fiyatı değişiyor. Raftaki fiyat artışından da vatandaş şikâyetçi oluyor. Burada doğru bir planlamayla, üretim planlamasıyla soruna el atılması lazım.”

“İSTANBUL’A NAKLİYE 45 BİN LİRADAN 90 BİN LİRAYA ÇIKTI”

Kaynarca köyündeki lahana üreticileri, artan nakliye maliyetlerinin ürünlerin büyük tüketim merkezlerine ulaştırılmasını zorlaştırdığını belirtti.

Geçen yıl İstanbul'a yapılan sevkiyatlarda 45 bin lira olan nakliye giderinin bu yıl 90 bin liraya yükseldiğini ifade eden üreticiler, taşıma maliyetlerinin satış gelirleri üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu söyledi.

Üreticiler, “Ayrıca nakliyenin de önemli bir etkisi oldu. Bu yıl nakliye bizim lahanadan çok tutuyor. Geçen yıl 45 bin liraya İstanbul'a giden ürünün nakliye masrafı şu anda 90 bin lirayı buluyor. Lahanayı 35 liraya satıyoruz, pazarda yine 150 lira. Burada da bir sıkıntı var.” ifadelerini kullandı.

“LAHANAYI 35 LİRAYA SATIYORUZ, PAZARDA 150 LİRA”

Üreticiler, tarladaki satış fiyatıyla pazardaki fiyat arasındaki farkın hem çiftçiyi hem de tüketiciyi olumsuz etkilediğini belirtti.

“Şu anda tüketici de ucuz yiyemiyor. Yani vatandaş da pahalıya tüketiyor.” diyen üreticiler, pazarlama süreçlerinde yaşanan sorunların çözülmesi gerektiğini ifade etti.

“KOOPERATİFLEŞME GİRİŞİMİMİZ OLDU AMA BAŞARILI OLAMADIK”

Bölgede üreticilerin ortak hareket ederek pazarlama sorunlarını çözmek amacıyla kooperatif kurma girişiminde bulunduğu ancak yeterli destek sağlanamadığı da aktarıldı.

Üreticiler, “Kooperatif yok. Bir kooperatifleşme girişimimiz oldu ama başarılı olamadık. Köylü arkamızda durmadı. On kişi bir araya gelip kurduk ama bu sefer de köylü destek vermedi.” sözleriyle yaşanan süreci anlattı.

GÜRER'DEN ÜRETİM PLANLAMASI ÇAĞRISI

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, lahana üreticilerinin karşı karşıya kaldığı sorunların yalnızca ürün fiyatlarıyla sınırlı olmadığını, üretim maliyetleri, nakliye giderleri ve pazarlama süreçlerinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

Gürer, “Burada doğru bir planlamayla, üretim planlamasıyla soruna el atılması lazım.” diyerek üreticilerin yaşadığı gelir kaybına karşı çözüm üretilmesi çağrısında bulundu.

Kaynarca köyündeki lahana üreticileri de tarlada kalan ürünlerin değerlendirilmesini, artan maliyetler karşısında çiftçilerin desteklenmesini ve üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği pazarlama koşullarının oluşturulmasını istedi.